Ważne linki
Historia
Zakład Kotłów, Spalania i Procesów Energetycznych wchodzi obecnie w skład Katedry Inżynierii Konwersji Energii. Powstał w styczniu 2020 roku na skutek połączenia Zakładu Spalania i Detonacji z Zakładem Kotłów i Turbin, początkowo pod nazwą Zakładu Spalania i Kotłów.
Na początku 2021 roku powstała Katedra Inżynierii Konwersji Energii (https://energetyka.pwr.edu.pl) poprzez połączenie utworzonych wcześniej Zakładu Spalania i Kotłów, Zakładu Mechaniki, Maszyn, Urządzeń i Procesów Energetycznych oraz Zakładu Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. W 2022 roku do katedry dołączył zespół Katedry Technologii Energetycznych, Turbin i Modelowania Procesów Cieplno-Przepływowych.
Historycznie tematyka związana z badaniami paliw, procesami spalania i wybuchowości, związana była z działalnością Zakładu Spalania i Detonacji.
Historia Zakładu Spalania i Detonacji
W czasie reorganizacji Uczelni w 1968 r. w ówczesnym Instytucie Miernictwa, Automatyzacji, Budowy Urządzeń Termoenergetycznych wyodrębnił się z inicjatywy Śp. prof. zw. dr hab. inż. Mieczysława Zembrzuskiego, znanego autorytetu w dziedzinie spalania węgla, Zakład Teorii Spalania.
Pierwszym pracownikiem prof. M. Zembrzuskiego był laborant Ernest Dyczek, później znany pisarz wrocławski. Do grona współtwórców Zakładu można także zaliczyć: mgr. inż. Henryka Karcza (od 1968), mgr. inż. Ryszarda Millera (od 1969) i mgr. inż. Włodzimierza Kordylewskiego (od 1971). W roku 1973 zespół powiększył się o dwie panie: mgr inż. Halinę Kruczek i mgr inż. Zofię Kosim.
Warunki do badań doświadczalnych powstały dopiero w 1972 r., kiedy w dawnych pomieszczeniach FAMO powstało Laboratorium Spalania. Efektem tej działalności były liczne doktoraty, których promotorem był prof. M. Zembrzuski. W1974 r. stopień naukowy doktora otrzymał mgr inż. Henryk Karcz, a w 1976 r. mgr inż. Włodzimierz Kordylewski i mgr inż. Ryszard Miller.
Nowi doktorzy wzmocnili potencjał naukowy Zakładu, tak, że już w latach siedemdziesiątych wyodrębniły się w nim zespoły badawcze. Dużą grupę badawczą pracującą nad spalaniem węgla stworzył dr inż. H. Karcz. Okresowo lub stale należeli do niej: Ernest Dyczek, Włodzimierz Sobiń, Halina Kruczek, Andrzej Karcz, Alicja Karcz, Wiesław Rybak, Włodzimierz Chrząszcz, Andrzej Barwaniec, Andreas Malotka, Bahgad Morsy, Zbigniew Borowik, Paweł Ładogórski, Wiesław Jodkowski i Wiesław Wosik.
W zespole dr inż. R. Millera, który zajmował się zagadnieniami spalania przemysłowych gazów odpadowych i analityką chemiczną, pracowali w różnych okresach: Bronisław Sowierka, Andrzej Barwaniec, Zofia Kosim, Zbigniew Bialik, Zygmunt Nikodem, Mirosław Pec i Anita Zięba.
W zespole zajmującym się zagadnieniami aerodynamiki spalania i wybuchów, którym kierował dr inż. W. Kordylewski działali: Mirosław Pec, Andrzej Przekwas, Adam Turczyński, Zbigniew Krajewski, Barbara Borkowska, Janusz Wach, Maciej Mazur, Leszek Wysocki i Janusz Amrogowicz.
W połowie lat 70. dr inż. Andrzej Przekwas zapoczątkował nowy kierunek badawczy: modelowanie numeryczne procesów cieplno-przepływowych. W jego zespole badawczym byli Mirosław Pec, Piotr Kolniak, Adam Wanik, Krzysztof Grzegółka, Zbigniew Modliński i Wiesław Ferens.
Po uzyskaniu stopnia doktora także dr inż. H. Kruczek uformowała zespół badawczy,w którym byli Adam Turczyński, Juliusz Wójcik, Mieczysław Słabicki i Dariusz Łuszczek. Zespół pracował przede wszystkim nad spalaniem gazowych i stałych odpadów.
W 1976 r. przyłączona została do Zakładu duża grupa badawcza wyspecjalizowana w problematyce wybuchowości pyłów, którą stworzył Śp. prof. dr hab. inż. Sławomir Hulanicki. Zespołem tym kierowali kolejno: dr inż. Halina Kruczek, dr inż. Ryszard Kuczyński i dr hab. inż. Włodzimierz Kordylewski, a należeli do niej ponadto: Wiesław Kuciński, Marian Klincewicz, Teresa Madej, Paweł Worski, Wiesław Jodkowski, Wiesław Ostropolski, Janusz Wach, Juliusz Wójcik, Leszek Wysocki i Janusz Amrogowicz. Na początku lat 80. powstało Laboratorium Wybuchowości Pyłów przy ul. Długiej. W wyniku połączenia obu grup badawczych liczebność Zakładu zwiększyła się do 33 osób, a on zmienił nazwę na Zakład Spalania i Detonacji (ZSiD).
Zakład aktywnie współpracował z przemysłem i licznymi instytucjami badawczymi w kraju oraz zagranicą. Do ważniejszych partnerów w działalności naukowo-badawczej można zaliczyć Instytut Energetyki w Warszawie, Biuro Projektów Ochrony Środowiska PROAT w Szczecinie i Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie. W zespole dr hab. inż. R. Millera powstało Laboratorium Sprzętu Grzejnego. Wynikiem działalności Zakładu były takie znaczące osiągnięcia, jak: opracowanie i wdrożenie w elektrowniach rozpałkowego palnika mazutowego o pneumatycznym rozpylaniu przez dr inż. H. Karcza oraz opracowanie i wdrożenie instalacji do spalania gazu gardzielowego w Hucie Głogów w KGHM ( R. Miller i H. Karcz). Z wytwórcami filtrów tkaninowych (KOWENT w Końskich) intensywnie współpracował zespół wybuchowości pyłów (dr inż. R. Kuczyński i dr inż. M. Klincewicz).
W Zakładzie rozwinęły się niektóre, charakterystyczne dla problematyki spalania, techniki pomiarowe: zbudowano stanowiska do badań kinetyki spalania węgli (dr inż. H. Karcz i dr inż. W. Rybak), zespół dr hab. inż. R. Millera wprowadził do analityki procesów spalania chromatografię, zbudowano pirometry 2- i 3- barwowe oraz aparaturę do badań wybuchowości pyłów (dr hab. inż. W. Kordylewski i dr inż. J. Wach).
Pracownicy ZSiD współpracowali z zagranicznymi ośrodkami naukowymi, takimi jak Uniwersytet Leeds (W.Brytania), Politechnika Kijowska, Uniwersytet w Dreźnie i CRNS w Miluzie (Francja). Zakład, który w pierwotnie był przede wszystkim placówką badawczą, w miarę powiększania się jego kadry naukowej, zaczął także rozwijać działalność dydaktyczną. Do programu dydaktycznego Wydziału zostaje wprowadzony przedmiot Spalanie, który obecnie istnieje on pod zmienioną nazwą Spalanie i Paliwa. Z wykładem związane jest Laboratorium Spalania pełniące funkcję dydaktyczną i badawczą. Od 1976 r. prowadzony jest przez Zakład kierunek dyplomowania - Spalanie, którego nazwa zmieniła się później na Techniki Spalania i Technologie Paliw.
Zasługą pracowników Zakładu było wprowadzili do dydaktyki Wydziału metod modelowania numerycznego (dr inż. Andrzej Przekwas i dr inż. Adam Wanik), a później wspomagania komputerowego w projektowaniu (dr inż. Wiesław Ferens idr inż. Janusz Wach). W roku 1992 z inicjatywy Zakładu powstało Studium Techniczne o specjalności wspomaganie komputerowe projektowania w energetyce, utworzono też Dydaktyczne Laboratorium Komputerowe na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym. Zakład miał też istotny udział w powstaniu nowej specjalności kształcenia: Ekologia w Energetyce.
Najważniejsze osiągnięcia naukowe Zakładu w okresie kierowania nim przez prof. M. Zembrzuskiego to: znacząca pozycja Zakładu w kraju w dziedzinie spalania węgli (prace dr inż. H Karcza z zespołem), powstanie grupy badawczej o wiodącej w kraju pozycji w zakresie modelowania numerycznego w procesów cieplno-przepływowych (dr inż. A. Przekwas z zespołem), rozwój metod spalania gazowych odpadów przemysłowych (dr hab. inż. R. Miller z zespołem) oraz znaczny wkład do teorii wybuchu cieplnego i jej zastosowania (dr hab. inż. W. Kordylewski z zespołem). Zakład “dochował” się samodzielnych pracowników naukowych zyskując dwóch doktorów habilitowanych (W. Kordylewski -1987 i R. Miller - 1989).
Po śmierci prof. Mieczysław Zembrzuski w 1989 r. kierownictwo Zakładu objął prof. dr hab. inż. Włodzimierz Kordylewski. Zakład otrzymał nowe pomieszczenia w dawnym budynku Linke-Hoffmann W 2000 r., co umożliwiło utworzenie Laboratorium Komputerowego, a nawet zakładowej sali seminaryjnej.
Zmieniające się po 1989 r. warunki ekonomiczne wywołały istotne zmiany struktury ZSiD.
Trudności z uzyskaniem środków na badania spowodowały praktycznie likwidację etatów płatnych ze zleceń. Dotknęło to najbardziej zespół “wybuchowości”, tylko dzięki przychylności władz instytutu I-20 niektórzy członkowie tego zespołu zostali zatrudnieni na etatach dydaktycznych. Z braku środków podstawowa tematyka badawcza została praktycznie ograniczona do grantów KBN. Dominującą stała się ekologiczna problematyka badawcza, czyli ograniczenie emisji zanieczyszczeń powstających podczas spalania. Skutkowało to bliższą współpracą z elektrowniami (przede wszystkim z Elektrownią Turów i Elektrownią Bełchatów) i nową aparaturą badawczą (analizatory spalin i chromatografy). Tematyka “wybuchowa” stała się szczątkowa i tylko w wymiarze usługowym.
Przeorientowaniu uległa współpraca naukowa z zagranicą. Dzięki nawiązaniu kontaktów z prof. J. Żelkowskim z Uniwersytetu w Clausthal (Niemcy) została zapoczątkowana bardzo owocna współpraca z uczelniami niemieckimi. Do takich partnerów we współpracy naukowej należy także zaliczyć Uniwersytet w Stuttgarcie, z którym współpracowała przede wszystkim dr inż. H. Kruczek. Ważną rolę w rozwoju niskoemisyjnych technik spalania w Zakładzie odegrała fundacja badawcza IFRF z Holandii i pomoc dr Romanem Webera.
Mimo pogarszających się warunków dla pracy naukowej Zakład nadal rozwijał się zarówno kadrowo, jak i naukowo. Stopnie naukowe doktora uzyskali Z. Modliński, J. Wach i W. Ferens. Stopień doktora habilitowanego otrzymał W. Rybak (1994 r.), a tytuł profesora uzyskał W. Kordylewski (1995 r.).
cdn.